Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Mô hình giống lúa chất lượng cao gieo cấy trong vụ Xuân năm 2020

( Cập nhật lúc: 07/01/2020  )

Những năm gần đây, thị trường lúa gạo trong nước xuất hiện các giống lúa thuộc dòng Japonica có nguồn gốc Nhật Bản với giá bán cao gấp 2-3 lần giá gạo thông thường thuộc dòng Indica. Nhu cầu đối với lúa gạo chất lượng cao của người tiêu dùng trong nước và nước ngoài ngày càng lớn là cơ hội để mở rộng sản xuất và thương mại một số giống lúa mới chất lượng cao trong đó có các giống lúa thuộc dòng Japonica.

Các giống lúa thuộc dòng Japonica được sản xuất chủ yếu ở vùng lạnh và cận nhiệt đới. Lúa Japonica thấp cây đến trung bình, chống đổ tốt, chịu thâm canh, chịu lạnh khoẻ, có khả năng chống chịu nhiều loại sâu bệnh, thời gian sinh trưởng từ ngắn đến trung bình. Ưu điểm quan trọng của lúa Japonica là khả năng chịu lạnh, có khả năng sinh trưởng ở nhiệt độ thấp xung quanh 15oC. Các giống lúa thuộc dòng Japonica thích hợp với vùng trồng có khí hậu ôn đới, cận nhiệt đới và vùng cao nhiệt đới.

Bắc Kạn là tỉnh miền núi, có đất đai và các vùng tiểu khí hậu đặc thù rất thuận lợi cho việc phát triển các giống lúa thuộc dòng Japonica, đặc biệt có thể sản xuất ra sản phẩm lúa gạo đạt các tiểu chuẩn về ATTP, hữu cơ.

Với đặc điểm là chịu rét rất tốt cả trên mạ và giai đoạn trỗ bông; vì vậy các giống lúa thuộc dòng Japonica rất thích hợp gieo cấy trong vụ Xuân, đặc biệt là thời kỳ trỗ bông  gặp rét, dân gian gọi là rét “nàng Bân” vẫn không ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ hạt chắc trên bông. Đồng thời các giống lúa thuộc dòng Japonica  có thời gian sinh trưởng ngắn sẽ là một giải pháp ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Chất lượng của gạo thuộc dòng Japonica như hàm lượng Amiloze là ít biến động. Cơm Japonica mềm, dẻo, đậm và vị ngọt, bùi phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng Việt và  thị trường châu Á, nên thị trường tiêu thụ gạo thuộc dòng Japonica là rất lớn.

Từ những ưu điểm các các giống lúa thuộc dòng Japonica, năm 2018 Ngành Nông nghiệp và PTNT đã phối hợp cùng với các địa phương triển khai các mô hình trồng thử nghiệm một số giống lúa thuộc dòng Japonica nhằm đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển của các giống lúa thuộc dòng japonica với điều kiện khí hậu cũng như thổ nhưỡng và khả năng chống chịu với một số sâu, bệnh hại trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, đồng thời tổ chức liên kết tiêu thụ sản phẩm. Trong đó có huyện Chợ Đồn đã triển khai trồng 10ha lúa thuộc dòng Japonica tại xã Phương Viên (đơn vị trực tiếp tổ chức thực hiện là Hợp tác xã Hoàng Thành).

Qua kết quả thử nghiệm cho thấy các giống lúa thuần là J02 và VAAS16 (QJ4), ĐS1 (thuộc dòng Japonica) là giống cảm ôn; thời gian sinh trưởng của các  giống lúa trong vụ Xuân từ 125 - 140;  các giống lúa đều có khả năng đẻ nhánh khỏe, khả năng chống đổ và chịu hạn tốt, tỷ lệ hạt chắc cao (đạt trên 97%), chịu thâm canh và có tiềm năng cho năng suất cao. Bên cạnh đó, các giống lúa đều có khả năng chống chịu một số đối tượng sâu bệnh hại lúa chủ yếu trong vụ Xuân. Ngoài ra, cả 3 giống lúa thuần J02, VAAS16 (QJ4), ĐS1 đều cho năng suất cao từ 62-74tạ/ha, có chất lượng gạo thơm ngon hơn so với các giống lúa thuần khác đang gieo cấy tại địa phương nên giá bán cũng cao hơn so với một số giống lúa thuần, giá bán gạo hiện nay 14.000 - 16.000/kg.

 Mô hình trồng lúa Japonica tại huyện Chợ Đồn

Vụ Xuân năm 2020, kế hoạch gieo cấy giống lúa chất lượng là 1.470 ha trên địa bàn toàn tỉnh. Với lợi thế về đất đai, khí hậu của tỉnh Bắc Kạn và ưu điểm của các giống thuộc dòng Japonica, các giống J02, VAAS16 (QJ4), ĐS1 đã được đưa vào cơ cấu chỉ đạo của tỉnh và là cơ sở để xây dựng những mô hình sản xuất lúa hàng hóa chất lượng cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Để thực hiện thành công các mô hình giống lúa chất lượng cao ngành Nông nghiệp và PTNT đề ra các giải pháp như: Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chính sách thu hút Doanh nghiệp tham gia đầu tư sản xuất lúa theo hàng hóa. Thực hiện mô hình gieo cấy giống lúa chất lượng cao gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm, sản xuất đạt các tiêu chuẩn về ATTP, hữu cơ.... để đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường; đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, quảng bá sản phẩm. 

Thực hiện mô hình tại những xã có diện tích đất tập trung từ 20 ha trở lên; có điều kiện tưới, tiêu thuận lợi; có quy hoạch sản xuất ổn định, nông dân có trình độ thâm canh khá; cấp uỷ, chính quyền có kinh nghiệm và có quyết tâm trong chỉ đạo điều hành sản xuất lúa.

Bố trí kinh phí để mở các lớp tập huấn, nâng cao nhận thức và kỹ thuật canh tác giống lúa mới cho nông dân; tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các HTX chuyên về sản xuất các sản phẩm lúa, gạo; tạo mạng lưới liên kết giữa các HTX.

Các ngành có liên quan phối hợp chỉ đạo, hướng dẫn nông dân áp dụng các tiến bộ sản xuất, thực hiện đưa cơ giới hoá vào sản xuất, hình thành khu sản xuất tập trung với quy mô sản xuất hàng hóa. Sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội trong việc vận động các doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm mang lại lợi nhuận cho người trồng lúa./.

Đàm Thị Thu Huyền